سلام علیکم

محضر فقیه مجاهد حضرت آیت الله سیفی مازندرانی حفظه الله

احتراماً به سؤالهای زیر پاسخ دهید

آیا شیطان جزء ملائکه بود؟ پس چرا سجده نکرد؟ و اگر جزء جنیان بود پس چرا فرمان سجده شامل او شده است؟

 

متن پرسش


سلام علیکم

محضر فقیه مجاهد حضرت آیت الله سیفی مازندرانی حفظه الله

احتراماً به سؤالهای زیر پاسخ دهید

آیا شیطان جزء ملائکه بود؟ پس چرا سجده نکرد؟ و اگر جزء جنیان بود پس چرا فرمان سجده شامل او شده است؟

روح الله سیفی

متن پاسخ

بسمه تعالی

پاسخ: شیطان (ابلیس) به دلالت صریح آیه‏ی قرآن:«كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ» (کهف: 50) از جنس جنّ بوده است. و نیز به دلالت واضح آیات شریفه - بلکه صریح - فرمان به سجده متوجه شیطان شده بود. مثل آیه‏ی ذکر شده؛ چون جمله‏ی « فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ» دلالت واضح دارد که اوّلاً: امر به سجده متوجه ابلیس گردید، و ثانیاً: او نافرمانی و معصیت کرد. و نیز آیه‏ی:«مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ»(اعراف: 12) صریح در این معنا می باشد. و وجه تکلیف جن این است که چون جن همانند انسان دارای عقل و اختیار بوده مکلّف به عبادت خداست، کما اینکه فرمود:«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ».(ذاریات: 56) و در سوره‏ی جن آیاتی دلالت بر توجه تکلیف به جن دارد. مانند آیه‏ی:« قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ فَقَالُوا إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا * يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ»، و «وَأَنَّا لَمَّا سَمِعْنَا الْهُدَىٰ آمَنَّا بِهِ»، و «وَأَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَمِنَّا الْقَاسِطُونَ ۖ»، و «لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ»؛(سوره جن: 1، 2، 13، 14، 17) زیرا تعجّب بعد از شنیدن پیام رسول الهی، و نیز ایمان بعد از تشخیص هدایت، و نیز تسلیم برخی و طغیان برخی دیگر، همه‏ی اینها بدون داشتن قوّه‏ی ادراک و عقل – و ایستادگی و مقاومت در برابر هجوم وسوسه‏ی شیطان میسّر نیست. و از آیاتی که دلالت بر وجود عقل در جن است آیات دالّ بر ثبوت تکلیف و عذاب جهنم در حق جنّیان اهل معصیت است همانند انسان؛ مثل آیه‏ی:«يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي»،(انعام: 130) و آیه‏ی:« وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ».(اعراف: 179) و نیز روایات مستفیضه دلالت دارد که جنّیان مسائل حلال و حرام و تکالیف خود را از امامان معصوم (علیهم السلام) استفتاء نموده و می آموختند، مثل صحیحه‏ی سعد الإسکاف، قال:«طلبت الإذن علی أبی جعفر علیه السلام مع أصحاب لنا لندخل عليه فإذا ثمانية نفر كأنهم من أب وأم عليهم ثياب زرابي وأقبية طاقية وعمائم صفر دخلوا فما احتبسوا حتى خرجوا، فقال لي: يا سعد رأيتهم؟ قلت: نعم جعلت فداك من هؤلاء؟ قال: إخوانكم من الجن، أتونا يستفتونا في حلالهم وحرامهم كما تأتونا وتستفتونا في حلالكم وحرامكم، فقلت: جعلت فداك ويظهرون لكم ؟ قال علیه السلام: نعم».(بحار الأنوار: ج 60، ص 103، ح 67) و این روایات و آیات، و نیز بسیاری از خصوصیات جن و ابلیس و شیاطین را در کتاب:«البراهین الواضحة: ج 3، ص 179 – 213) تحقیق و بررسی کرده ایم.

البته در صحیحه‏ی جمیل، و نیز صحیحه‏ی داوود بن فرقد، و روایات بسیاری دیگر آمده است که مدتی ابلیس در میان ملائکه بوده است، و ملائکه گمان می کردند که او از جنس ایشان است. و چون در میان ملائکه بود امر به ملائکه شامل او گردید.

این روایات را در کتاب:«البراهین الواضحة: ج 3، ص 209 – 211» ذکر و تحقیق کرده ایم. در هر صورت جن همانند انسان مورد تکلیف است.

تاریخ: 16 ربیع الأوّل 1442ھ.ق

برابر با: دوشنبه 12 آبان 1399 ھ.ش

حوزه علمیۀ قم:

علی اکبر سیفی مازندرانی

ضمناً دفتر معظم له آمادگی دریافت کلیه استفتائات در هر زمینه از مهمات

نظـام مقـدس جمهـوری اسـلامـی و اعـلام پاسخ استدلالی ایشان را دارد

خواندن 14 دفعه

خلاصه زندگینامه

ایشان بعد از اینکه کمتر از یکسال در مدرسه صدر بابل مشغول گذراندن برخی دروس مقدماتی بودند در سال 1352 وارد حوزه علمیه قم شدند و مقدمات را تمام کرده و سطوح متوسطه و عالی را از محضر اساتیدی همچون ستوده ، اعتمادی وآیت الله واعظی قائنی و لنگرودی سپری نمودند و در تابستان از محضر برخی آیات عظام و مدرسین در مشهد مقدس بهره های علمی بردند.

بعد از آن دروس خارج را عمدتا از محضر آیات عظام میرزا هاشم آملی ، سید محمد رضا گلپایگانی و شیخ جواد تبریزی استفاده نمودند و در بین این مدت (از 57 تا 73) به تدریس دروس مقدمات و سطوح عالی نیز اشتغال داشتند.

متن کامل زندگینامه استاد

انتقادات و پیشنهادات

شما کاربر محترم می توانید نظرات انتقادات و پیشنهادات خودتان را با ما در میان بگذارید.

فرم انتقادات و پیشنهادات

بالا